ترک خوردن بتن پس از بتنریزی یکی از دغدغههای مهم در پروژههای ساختمانی است که میتواند در بخشهای مختلف سازه از جمله کف، سقف، فونداسیون و سقفهای تیرچه بلوک مشاهده شود. این ترکها، که در مواردی بهصورت ترک مویی و در موارد دیگر بهصورت عمیق ظاهر میشوند، ممکن است بر اثر عوامل مختلفی مانند نشست سازه، جمعشدگی بتن، ویبره نامناسب یا بارگذاری زودهنگام ایجاد شوند. در این مقاله بهطور کامل به علت ترک خوردن بتن بعد از بتنریزی، ترک بتن سقف و کف، انواع ترک در بتن و همچنین ترک در سقف تیرچه بلوک میپردازیم.
علاوه بر شناسایی دلایل، به بررسی مقدار مجاز ترک بتن سقف از دیدگاه مهندسی و آییننامهها خواهیم پرداخت و روشهای اصولی برای ترمیم ترک بتن کف و سقف و راههای جلوگیری از ترک بتن را نیز معرفی میکنیم. اگر با ترک در سازهی بتنی خود مواجه هستید یا در حال اجرای پروژهای جدید هستید، مطالعه این راهنما به شما کمک میکند تا با دیدی فنی و دقیق، از بروز ترک جلوگیری کرده و در صورت نیاز، بهترین روشهای ترمیم را انتخاب کنید.
علت اصلی ترک خودرن بتن چیست؟
ترک خوردن بتن یکی از مشکلات متداول و جدی در سازههای بتنی است که میتواند عملکرد و دوام سازه را به شدت تحتتأثیر قرار دهد. دلایل ایجاد ترک در بتن گسترده و متنوع هستند و معمولاً به عوامل فیزیکی، شیمیایی، اجرایی و محیطی مربوط میشوند. بر اساس منابع تخصصی، مهمترین علت ترک خوردن بتن به شرح زیر است:
۱. تغییر حجم (انقباض و جمعشدگی)
- مهمترین و شایعترین علت ترک، کاهش حجم یا جمعشدگی بتن در زمان خشک شدن است. بهویژه زمانی که آب سطحی بتن تازه تبخیر میشود و بتن به دلیل از دست دادن آب منقبض میگردد؛ اگر این انقباض با موانع یا مقاومت روبرو شود، تنش کششی در بتن ایجاد شده و منجر به ترک میشود.
- ترکهای انقباض پلاستیک در چند ساعت اول پس از بتنریزی (قبل از گیرش نهایی) و ترکهای انقباض خشک معمولاً در روزها و هفتههای بعد رخ میدهند.
۲. تنشهای حرارتی (تغییرات دما)
- واکنش هیدراتاسیون (گرمازا)، گرما تولید میکند و باعث انبساط بتن میشود. وقتی خنک شود یا دمای محیط تغییر ناگهانی کند، بتن منقبض شده و دچار ترک میگردد.
- تغییرات سریع یا مکرر دما، مثلاً در مناطق با آبوهوای متغیر یا در آتشسوزی، باعث گسترش ترکها میشود.
۳. نسبت نامناسب آب به سیمان
- استفاده بیش از حد آب در مخلوط، منجر به کاهش مقاومت بتن و افزایش احتمال جمعشدگی و ترک میشود.
- اسلامپ بالا (بتنی با روانی زیاد)، به دلیل آب اضافی، مستعد ترک خوردگی است.
۴. کیفیت نامناسب مواد و مشکلات ساخت و اجرا
- استفاده از سیمان و سنگدانههای بیکیفیت یا دارای املاح و ناخالصی
- نحوه اختلاط نامناسب، تراکم ناکافی، ویبره نامناسب، عملآوری ناقص و عدم استفاده صحیح از قالب سبب ایجاد ضعف ساختاری شده و زمینه را برای ترک فراهم میکند.
۵. نشست و جابجایی بستر
- اگر خاک زیر سازه متراکم نباشد، نشست نامتقارن ایجاد شده و تنشهای غیرمنتظره به بتن وارد میشود که نتیجهاش ترک خوردگی خواهد بود.
۶. بارگذاری بیش از ظرفیت
- وارد آمدن بارهای بیش از حد طراحی (مانند بار زنده غیرمنتظره، ماشینآلات سنگین یا تجمع بار در نقطهای خاص)، باعث ایجاد ترکهای ساختاری میشود.
۷. واکنشهای شیمیایی مخرب
- واکنش قلیایی-سیلیکا میان مصالح و سیمان، ورود سولفاتها، یا کربناته شدن بتن باعث افزایش حجم داخلی و ایجاد ترکهای سطحی و عمیق میشود.
۸. خوردگی آرماتور (میلگرد)
- خوردگی و تورم میلگردهای داخلی به سبب نفوذ آب و کلریدها، منجر به ایجاد ترک و حتی جدایش بتن در اطراف آرماتور میشود.
۹. شرایط محیطی شدید
- عملیات بتنریزی در هوای داغ، سرد، خشک یا پر باد بدون مراقبتهای لازم (مانند مرطوب نگه داشتن یا محافظت سطح)، روند تبخیر آب را تسریع و احتمال ترک را چند برابر میکند.
۱۰. نقص طراحی سازه و جزئیات اجرایی
- طراحی غیر اصولی و محاسبات نادرست (مثلاً عدم پیشبینی کافی برای درزهای کنترلی، ضعف در آرماتورگذاری، انتخاب اشتباه مقطع و …) یکی دیگر از علل مهم ترک بتن است.
ترک خوردگی بتن معمولاً نتیجه همزمان چند عامل است که میتواند منتج از خطا در طراحی، ضعف اجرایی، کیفیت پایین مصالح، شرایط محیطی نامناسب یا تغییرات داخلی بتن باشد. شناخت و کنترل هر یک از این عوامل، از الزامات اساسی برای پیشگیری از ترک و افزایش دوام سازههای بتنی محسوب میشود.
علت ترک خوردن بتن بعد از بتنریزی چیست؟
یکی از مشکلاتی که ممکن است پس از اتمام عملیات بتنریزی مشاهده شود، ترک خوردن سطح بتن است. این ترکها ممکن است سطحی یا عمیق باشند و در صورت بیتوجهی، بر دوام و عملکرد سازه تأثیر بگذارند. اما علت ترک خوردن بتن بعد از بتنریزی چیست و چگونه میتوان از آن جلوگیری کرد؟ در ادامه مهمترین دلایل این پدیده بررسی میشود. و می توانید بهترین چسب بتن برای استخر را برای آگاهی بیشتر در اینجا ببینید.
- تبخیر سریع آب سطحی
یکی از اصلیترین دلایل ترک سطحی بتن بعد از بتنریزی، تبخیر سریع آب از سطح بتن تازه است. این پدیده معمولاً در هوای گرم، خشک یا بادخیز رخ میدهد و باعث ایجاد ترکهای مویی در چند ساعت اول میشود.
- جمعشدگی پلاستیک
در مرحله اولیه پس از بتنریزی، بتن هنوز در حالت پلاستیک قرار دارد. اگر در این مرحله رطوبت سطح کاهش یابد، بتن جمع میشود و ترکهای تصادفی روی سطح ظاهر میشوند. این نوع ترک خوردگی بسیار رایج و قابل پیشگیری است.
- عدم عملآوری مناسب
یکی از مهمترین مراحل پس از بتنریزی، عملآوری بتن است. اگر این مرحله بهدرستی انجام نشود، یعنی رطوبت بتن حفظ نشود یا سطح آن در معرض آفتاب یا باد قرار گیرد، بتن دچار ترک میشود.
- ویبرهزدن نامناسب یا ناکافی
هوای حبسشده در بتن اگر خارج نشود، موجب ایجاد فضاهای خالی و ضعف ساختاری میشود. در نتیجه، پس از گیرش اولیه، ترکهایی در بتن ظاهر میشود.
علت ترک خوردن بتن کف و یا علت ترک خودن بتن سقف بعد از بتن ریزی در این مقاله مطرح شده که بلافاصله بعد از بتنریزی عمدتاً به دلیل جمعشدگی پلاستیک ناشی از تبخیر سریع آب سطحی و انقباض حجم بتن در حالت خمیری، همچنین عوامل محیطی مثل باد، حرارت و رطوبت پایین و نسبت نامناسب آب به سیمان و اجرای نادرست است.
کنترل این عوامل با طراحی مناسب مخلوط، استفاده از مواد افزودنی مانند چسب بتن، عملآوری صحیح، و رعایت نکات اجرایی مهمترین راههای پیشگیری از ترکهای زودهنگام در بتن است. می توانید قیمت چسب پلیمری با حلال آب را در این بخش بررسی نمایید.
ترک خوردن بتن فونداسیون یکی از نگرانیهای مهم در پروژههای ساختمانی است، چرا که فونداسیون، بخش حیاتی و پایهای هر سازه محسوب میشود. هر گونه ترک در بتن فونداسیون ممکن است نشانهای از ضعف ساختاری یا مشکلات اجرایی باشد و در صورت بیتوجهی، منجر به آسیبهای جدی در آینده شود. که در این مقاله کامل انواع ترک بتن و ترمیم ترک بتن کف و سقف و حتی بخش های مختلف مطرح می شود.
۷ علت ترک در سقف تیرچه بلوک
در این مقاله سعی داریم انواع ترک بتن و علت ترک بتن در بخش های مختلف ساختمان را توضیح داده و راههای جلوگیری و ترمیم بتن را به شما آموزش بدهیم .علت ترک خوردن سقف تیرچه بلوک عمدتاً به موارد زیر مربوط میشود:
۱: نشست یا جابجایی سازه: نشست ناهمگون یا جابجایی فونداسیون و بستر ساختمان موجب ایجاد تنشهای اضافی در سقف شده و ترکهای عمودی یا مورب روی گچ و بتن سقف ظاهر میشود.
۲: کیفیت پایین بتن یا تیرچه: استفاده از مصالح بیکیفیت، بتن نامناسب یا تیرچههایی که از لحاظ ساختاری ضعیفاند، باعث کاهش مقاومت و مستعد شدن سقف به ترک میشوند.
۳: تغییرات دما و رطوبت: انبساط و انقباض ناشی از تغییرات دمایی و رطوبتی داخل سازه، به ویژه اگر سقف فاقد انعطاف کافی باشد، منجر به ایجاد ترک میشود.
۴: اجرای نادرست و عدم رعایت استانداردها: خطاهایی در نصب تیرچهها، بتنریزی، قالببندی، عدم توجه به درزهای اجرایی و کنترل، یا عدم نظارت مهندس ناظر باعث ایجاد ترک در سقف تیرچهبلوک میشود.
۵: بارگذاری بیش از حد: سقف تیرچهبلوک برای تحمل وزن مشخصی طراحی میشود و بار بیشتر از ظرفیت مجاز، باعث ایجاد ترک و حتی شمّه دادن (افتادگی) سقف میگردد.
۶: خوردگی میلگردها: نفوذ رطوبت و عوامل خورنده به داخل بتن باعث زنگزدگی میلگردهای تیرچه شده و باعث ترک و تخریب بتن میشوند.
۷: بازکردن زودهنگام قالبها: اگر قالبها قبل از گیرش کافی بتن برداشته شوند، سقف به دلیل مقاومت ناکافی دچار ترک میگردد.
از علائم ترک در سقف تیرچهبلوک میتوان به ترکهای عمودی یا مورب در گچ سقف، ایجاد ناهمواری، افتادگی یا حتی صداهای جیرجیر و لرزش سقف اشاره کرد. برای پیشگیری و رفع این ترکها باید رعایت اصول طراحی، کیفیت مصالح، اجرای دقیق، عملآوری مناسب بتن، توجه به بارگذاری و کنترل نشست بستر مد نظر قرار گیرد. می توانید از چسب بتن برای کاهش هر نوع ترکی استفاده نمایید از اینرو قیمت چسب بتن استحکامی را از این بخش ملاحظه بفرمایید.
علت ترک بتن فونداسیون چیست؟
فونداسیون یا پی، پایه و اساس هر سازهای است و باید تحملپذیری بالا، دوام زیاد و عملکرد مناسب در برابر بارهای وارده داشته باشد. ترک خوردن بتن فونداسیون یکی از مشکلاتی است که میتواند نشانهای از ایرادات اجرایی، طراحی یا شرایط خاک باشد. اما سؤال اینجاست که علت ترک بتن فونداسیون چیست و چگونه میتوان از آن جلوگیری کرد؟
- نشست نامتقارن یا غیریکنواخت خاک زیر فونداسیون
اگر خاک زیر پی بهدرستی متراکم نشده باشد یا دارای لایههای ناپایدار باشد، در طول زمان دچار نشست غیریکنواخت میشود. این نشست باعث میشود که بتن فونداسیون تنشهای اضافی تحمل کرده و دچار ترکهای عمیق یا مورب شود.
- جمعشدگی بتن در هنگام خشک شدن
پس از بتنریزی، تبخیر آب باعث کاهش حجم بتن میشود. اگر کنترل مناسبی در عملآوری بتن صورت نگیرد، این جمعشدگی باعث ایجاد ترکهای سطحی یا مویی در فونداسیون خواهد شد.
- طراحی نادرست آرماتوربندی یا پی
اگر آرماتورهای بتن بهدرستی طراحی و اجرا نشده باشند، بتن نمیتواند در برابر نیروهای کششی مقاومت کند. این موضوع میتواند به ترکهای ساختاری در فونداسیون منجر شود.
- بارگذاری زودهنگام یا بیشازحد
در صورتی که قبل از رسیدن بتن به مقاومت کافی، بارهای سنگین به آن وارد شود (مثل ساخت طبقات بالا یا گذاشتن مصالح زیاد روی فونداسیون)، احتمال ترک خوردن بالا میرود.
- عملآوری نامناسب
عدم نگهداری رطوبت بتن در ۷ روز اول، بهخصوص در هوای گرم یا خشک، باعث خشک شدن سریع سطح بتن شده و ترکهای سطحی و حتی عمیق در پی ظاهر میشود.
از این رو توجه به عوامل مختلفی که در بند فوق مطرح شد بسیار مهم بوده و توجه به آنها ترک بتن فونداسیون را کاهش داده و کار شما اصولی انجام گردد.
انواع ترک در بتن
انواع ترک در بتن از دیدگاههای مختلفی تقسیمبندی میشوند که هر کدام علل و مشخصات خاص خود را دارند. مهمترین دستهبندیها و انواع ترک بتن عبارتند از:
دسته بندی | نوع ترک بتن | توضیحات |
| براساس تأثیر بر سازه | ترک سازه ای | ترکهایی که یکپارچگی و ایمنی سازه را تحت تأثیر قرار میدهند و نیازمند تعمیر فوری هستند. |
| ترک غیر سازه ای | ترکهای سطحی و کوچک که عملکرد سازه را به خطر نمیاندازند ولی ممکن است نیاز به ترمیم دارند. | |
| براساس منشا ایجاد ترک | ترک انقباضی یا جمع شدگی | ناشی از کاهش حجم بتن به دلیل تبخیر آب (جمعشدگی پلاستیک و خشکشدگی بلندمدت). |
| ترک حرارتی | به علت انبساط و انقباض بتن در اثر تغییرات دما ایجاد میشود. | |
| ترک ناشی از واکنشهای شیمیایی | مثلاً واکنش قلیایی-سیلیکا یا خوردگی میلگردها. | |
| ترک ناشی از نشست سازه | نشست ناهمگون بستر یا فونداسیون منجر به ایجاد ترکهای ساختاری میشود. | |
| ترک ناشی از بارگذاری اضافی | بار بیش از ظرفیت طراحی، باعث ترکهای بزرگ و خطرناک میشود. | |
| براساس شکل و جهت ترک | ترک مستقیم، مورب، دندانهدار، افقی، عمودی | هر نوع با الگوی متفاوت که به علت و مکان ایجاد آن وابسته است. |
| براساس نوع بار وارد شده | ترک خمشی | ایجاد شده در نقاطی که خمش زیاد است( مثلا دال های سقف) |
| ترک برشی | در نواحی دارای برش بالا، معمولاً در تیر و ستون. | |
| ترک پیچشی | ناشی از پیچش مقطع سازهای. | |
| براساس میزان بازشدگی ترک | ترک با بازشدگی کم، متوسط، زیاد | میزان پهنای ترک و احتمال نفوذ عوامل مخرب را نشان میدهد. |
| انواع تخصصی دیگر | ترکهای موزاییکی | ترکهای سطحی و شبکهای ناشی از انقباض سطح بتن. |
| ترکهای نشست پلاستیک | ترکهای زودهنگام در بتن تازه که هنوز گیرش نهایی پیدا نکرده است. | |
| ترکهای خوردگی آرماتور | ترکهایی که بهدلیل زنگزدگی میلگردها و افزایش حجم آنها رخ میدهند. |
توجه: برای دیدن کامل جدول، آن را ورق بزنید.
توضیحات بیشتر:
- ترک انقباضی (جمعشدگی): شایعترین نوع ترک که به دو صورت پلاستیک (در ساعات اولیه پس از بتنریزی) و خشکشدگی بلندمدت ظاهر میشود.
- ترک حرارتی: به علت گرمای واکنش هیدراتاسیون و سپس سرد شدن بتن ایجاد ترک میشود و در دالهای بزرگ و ضخیم بیشتر دیده میشود.
- ترک ناشی از نشست: نشست ناهمگون خاک یا بستر زیر سازه که باعث تنشهای اضافی و ترکهای معمولا عمودی یا مایل میشود.
- ترکهای سازهای: ترکهایی که به دلیل بارگذاری بیش از حد، ضعف طراحی یا نقص آرماتوربندی به وجود میآیند و سلامتی کلی سازه را تهدید میکنند.
- ترکهای سطحی یا مویی: معمولاً زیانبار نیستند و بیشتر ناشی از خشک شدن سطح بتن، شرایط محیطی یا ترکیبات سطحی بتن هستند.
ترکهای اختصاصی در المانهای مختلف:
- تیر: ترکهای خمشی، برشی و پیچشی
- ستون: ترکهای افقی و مورب به علت خمش و نیروهای محوری نامناسب
- دال و کف: ترکهای ناشی از جمعشدگی، خزش و حرارت
در مجموع، ترکها از نظر اهمیت و نگرانی به دو گروه سازهای و غیرسازهای تقسیم میشوند که گروه سازهای نیازمند بررسی تخصصی و ترمیم جدی است.
بنابراین، شناخت نوع ترک و تشخیص علت دقیق آن، کلید اصلی انتخاب روش مناسب پیشگیری و ترمیم است.از نظر نوع و علت ایجاد، انواع ترک در بتن به دستههای مختلفی تقسیم میشوند که مهمترین آنها عبارتاند از:
- ترکهای سازهای: ترکهایی که بر عملکرد و ایمنی سازه تأثیر دارند و نیازمند ترمیم جدیاند؛ مانند ترکهای ناشی از بارگذاری بیش از حد، نشست سازه یا خوردگی آرماتورها.
- ترکهای غیرسازهای: ترکهای سطحی یا مویی که معمولاً خطر ساختاری ندارند و ناشی از انقباض جمعشدگی طبیعی، تغییرات دما یا تنشهای جزئی به وجود میآیند.
بر اساس منشا ترکها:
- ترکهای انقباضی (جمعشدگی): شامل ترکهای پلاستیک (در بتن تازه) و ترکهای ناشی از خشک شدن و از دست دادن آب طولانیمدت.
- ترکهای حرارتی: به علت انبساط و انقباض بتن در اثر تغییرات دما.
- ترکهای ناشی از نشست سازهای: هنگامی که زمین یا زیرساخت نشست غیر یکنواخت دارد.
- ترکهای ناشی از واکنشهای شیمیایی: مانند واکنش قلیایی-سیلیکا، خوردگی میلگردها.
- ترکهای ناشی از بارگذاری اضافی و ضعف طراحی: که باعث ترکهای خمشی، برشی و پیچشی میشوند.
از نظر شکل و جهت ترک:
- ترکهای مستقیم، مورب، افقی، عمودی و ترکهای دنداندار.
از نظر میزان بازشدگی ترک:
- ترکهای با بازشدگی کم، متوسط و زیاد.
برخی انواع خاص ترک نیز شامل ترکهای موزاییکی (شبکهای سطحی)، ترکهای نشست پلاستیک و ترکهای ناشی از خوردگی میلگرد هستند.
شناخت دقیق نوع ترک و علت آن برای انتخاب روش ترمیم و پیشگیری مناسب بسیار مهم است. دانستن این مطالب کمک می کند که تشخیص خوبی داشته باشید. ترک مویی در بتن سقف و دیگر ترکها را بتوانید ترمیم و درست نمایید.
همچنین بخوانید
راههای جلوگیری از ترک بتن
برای جلوگیری از ترک خوردگی بتن، باید مجموعهای از نکات فنی و مدیریتی در طراحی، ساخت و نگهداری بتن رعایت شود که مهمترین آنها عبارتند از:
- طراحی اختلاط مناسب بتن با نسبت آب به سیمان پایین، انتخاب سیمان مناسب (مانند نوع ۲ و ۵)، و استفاده از سنگدانههای با کیفیت و با دانهبندی مناسب که باعث افزایش مقاومت و کاهش ترک میشود.
- کنترل میزان آب در مخلوط برای جلوگیری از ترکهای پلاستیک؛ اضافه کردن آب بیش از حد باعث کاهش مقاومت و افزایش ترک خوردگی میشود.
- استفاده از فولاد تقویتکننده و میلگردهای با کیفیت بالا برای توزیع تنشها و جلوگیری از ترکهای سازهای.
- اجرای صحیح و تراکم مناسب بتن با ویبره متناسب، تراکم کامل و جلوگیری از ایجاد فضای خالی که منشأ ترک است.
- کنترل تغییرات دمایی بتن با خنک کردن مصالح و آب مصرفی، استفاده از سیمانهای کم حرارت، ایجاد درز انبساط و انقباض و بهکارگیری عایقها یا پوششهای محافظتی روی بتن.
- عملآوری دقیق و مراقبت از رطوبت و دمای بتن پس از اجرا، مانند مرطوب کردن سطح بتن تازه، پوشش دادن آن برای جلوگیری از تبخیر سریع آب و استفاده از روشهای عملآوری مرطوب.
- آمادهسازی بستر و قالببندی درست شامل زهکشی مناسب، فشردهسازی بستر خاک و قالبهای مقاوم و بدون جابجایی برای کاهش تنشهای غیر یکنواخت.
- جلوگیری از تأخیر زیاد در بازکردن قالب و پرهیز از بارگذاری زودهنگام که میتواند باعث ترکهای انقباضی و سازهای شود.
- جلوگیری از عوامل محیطی مضر مانند باد گرم، نور مستقیم خورشید و رطوبت ناکافی با نصب بادشکن، سایهبندی و مراقبت از بتن تازه.
- استفاده از افزودنیهای مناسب مثل روانکنندهها، حبابگیرها و میکروسیلیس که باعث افزایش چسبندگی و کاهش ترک خوردگی میشوند.
این نکات کمک میکنند که ترکهای حرارتی، جمعشدگی، پلاستیک و سازهای به حداقل برسند و دوام سازه بتنی افزایش یابد.
در مجموع، جلوگیری از ترک بتن نیازمند کنترل کیفیت مصالح، رعایت نکات فنی در طراحی و اجرای بتن، و مراقبت مناسب پس از بتنریزی است. ترکخوردگی در بتن کاملاً قابل پیشگیری نیست، اما با اجرای این روشها میتوان شدت و تعداد ترکها را به طور چشمگیری کاهش داد.
مقدار مجاز ترک بتن سقف چقدر می تواند باشد؟
یکی از سوالات متداول در پروژههای عمرانی این است که مقدار مجاز ترک بتن سقف چقدر است؟ واقعیت این است که در بسیاری از موارد، وجود ترکهای مویی در سقف بتنی اجتنابناپذیر است و همیشه بهمعنای خطر یا ضعف ساختاری نیست. اما باید بر اساس استانداردهای مهندسی بررسی شود که آیا این ترکها در محدوده مجاز قرار دارند یا نیاز به ترمیم فوری دارند.
ترکهای مویی سطحی
- عرض ترک: تا ۰.۳ میلیمتر (۳ دهم میلیمتر) مجاز است
- عمق ترک: نباید به داخل آرماتور نفوذ کرده باشد
- معمولاً ترکهایی با عرض کمتر از ۰.۲ میلیمتر نگرانکننده نیستند و بیشتر جنبهی سطحی دارند
این نوع ترکها بیشتر ناشی از جمعشدگی یا تغییرات دما هستند و در اکثر موارد نیازی به ترمیم فوری ندارند، ولی باید مانیتور شوند.
ترکهای عمیق یا ساختاری
- اگر ترک از عرض ۰.۳ میلیمتر بیشتر شود یا دارای طول زیاد و الگوی مشخص (مانند ترکهای مورب یا شعاعی) باشد، باید از نظر سازهای بررسی شود.
- ترکهایی که بهسمت پایین سقف پیشروی میکنند، یا همراه با تغییر شکل (افتادگی یا زنگزدگی آرماتور) هستند، نیاز به ارزیابی تخصصی و ترمیم فوری دارند.
🚫 مواردی که ترک غیرمجاز محسوب میشود:
- عرض ترک بیش از ۰.۴ میلیمتر
- ترکهایی که تا آرماتور نفوذ کرده و احتمال خوردگی ایجاد میکنند
- ترکهایی همراه با نشانههای نشت آب، زنگزدگی، یا تغییر رنگ بتن
- ترکهایی که با نشست سازه، بارگذاری بیش از حد یا اجرای نامناسب در ارتباط باشند
مقدار مجاز ترک بتن سقف معمولاً تا ۰.۳ میلیمتر است، مشروط بر اینکه ترک سطحی، غیرسازهای و بدون علائم هشداردهنده باشد. در صورتی که ترکها بزرگتر از این حد باشند یا نشانههایی از آسیب ساختاری دیده شود، باید توسط مهندس سازه یا متخصص ترمیم بتن ارزیابی شود.
نحوه ترمیم ترک بتن کف و سقف
نحوه ترمیم ترک بتن کف و سقف به طور کلی شامل چند مرحله و روش تخصصی است که باید ابتدا علت ترک مشخص شود و سپس روش مناسب انتخاب گردد. به طور خلاصه، این مراحل و روشها عبارتند از:
۱: شناسایی علت ترک خوردگی بتن
ترکها ممکن است ناشی از دلایلی مانند ترک سازهای، جمعشدگی، ضعف مقاومت بتن، بازکردن زودهنگام قالب، نشست یا افت بتن باشند. شناخت دقیق علت اهمیت زیادی دارد و تعیینکننده روش ترمیم است.
۲: روشهای اصلی ترمیم ترک بتن
این روشها بسته به نوع و عمق ترک متفاوت است:
- تزریق رزین اپوکسی: تزریق اپوکسی داخل ترک برای پرکردن و چسباندن دو طرف ترک که ترکهای سازهای یا عمقی را قطعیتر ترمیم میکند. تزریق میتواند از سطح یا عمق و با سوراخکاری انجام شود.
- آببندی و مسیریابی ترکها: در ترکهای سطحی و غیرسازهای عرض ترک کمی بزرگتر میشود (به شکل v یا شیار) و سپس با ملاط یا مواد خمیری پر میگردد. این روش سادهتر و برای ترکهای محدود کاربردی است.
- دوختن یا بخیه زدن ترکها: با ایجاد شیارهای متقاطع بر مسیر ترک و نصب گیره یا میلگردهای دوخت در داخل ترک (با چسب اپوکسی)، ترک به صورت مکانیکی مهار و ترمیم میشود.
- اضافه کردن میلگرد: با سوراخکردن صفحه ترک، تمیزکردن آن، درزگیری با اپوکسی و سپس قرار دادن میلگرد داخل سوراخها، استحکام دوباره به بتن داده میشود. این روش بیشتر برای ترکهای جدی یا در محلهایی که نیاز به تقویت دارند کاربرد دارد.
- استفاده از کامپوزیت FRP: باندهای الیاف کربن یا شیشه با رزین اپوکسی روی ترک چسبانده میشود تا مقاومت و یکپارچگی سطح ترمیم شده افزایش یابد.
۳: روش V-cut برای ترکهای کف بتن
در این روش، ابتدا ترک به شکل V باز شده و تمیز میگردد، سپس ملاط یا دوغاب ترمیمی (ملاط اپوکسی دو جزئی یا پایه پلیمری) در داخل آن قرار گرفته و سیمان یا مواد ترمیمی سخت میشوند. این روش مناسب ترکهای سطوح کف است که نیاز به بازکردن ترک و ترمیم دقیق دارند. می توانید از چسب بتن برای داخل ملاط و پر کردن ترک استفاده نمایید برای همین خرید چسب بتن آب بندی درجه یک را از دکاردن انجام دهید.
۴: نکات مهم در ترمیم ترک بتن سقف و کف
- بسته به نوع ترک (سازهای یا غیرسازهای) و شدت آن، روش انتخابی متفاوت است.
- برخی ترکها نیاز به ترمیم فوری دارند و برخی تنها نیاز به نظارت و پیگیری.
- همچنین شرایط محیط (رطوبت، محل ترک، امکان دسترسی) بر انتخاب روش تاثیرگذار است.
بنابراین، برای ترمیم ترک بتن کف و سقف باید ابتدا علت ترک مشخص شود، سپس از روشهایی مانند تزریق رزین اپوکسی، مسیریابی و آببندی، دوختن، افزودن میلگرد یا استفاده از کامپوزیت FRP بهره برد. در ترکهای کف برای افزایش چسبندگی و استحکام، روش V-cut و پرکردن شیارها با ملاط مخصوص کاربردی است.
کلام آخر
ترک خوردن بتن پس از بتنریزی، چه در کف، سقف، فونداسیون یا سقفهای تیرچه بلوک، یک چالش جدی در سازههای بتنی است. شناخت دقیق علت ترک خوردن بتن بعد از بتنریزی، بهویژه در سقفها و کفها، نقش کلیدی در پیشگیری از آسیبهای ساختاری ایفا میکند. عواملی مانند جمعشدگی بتن، نشست خاک، طراحی یا اجرای نامناسب میتوانند منجر به ترک مویی در بتن سقف یا ترکهای عمیقتری در پی و کف شوند.
با رعایت اصول فنی مانند استفاده از طرح اختلاط مناسب، عملآوری صحیح و اجرای دقیق آرماتوربندی، میتوان تا حد زیادی از ایجاد ترک جلوگیری کرد. همچنین شناخت مقدار مجاز ترک بتن سقف طبق آییننامهها، به مهندسان کمک میکند تا در زمان مناسب نسبت به ترمیم ترک بتن کف یا سقف اقدام کنند.
در نهایت، آشنایی با انواع ترک در بتن و دلایل آنها، از جمله علت ترک در سقف تیرچه بلوک یا علت ترک خوردن بتن سقف، این امکان را فراهم میکند که در مراحل ابتدایی، مشکل را شناسایی کرده و با استفاده از روشهای مناسب ترمیم، از گسترش آسیب و کاهش عمر سازه جلوگیری شود. شما می توانید با قیمت مواد نانو آب بندی در این قسمت آشنا و از این مواد برای داخل ملاط که به عنوان مواد پلیمری و آب گریز معروف است استفاده نمایید. و ترک ها را برای همیشه ریشه کن نمایید. برای مشاوره با ما تماس بگیرید.
نویسنده: مریم مقدم
از اینکه نظر خود را مطرح می نمایید سپاسگزاریم.
